Antifragiel vs veerkracht

hamer met eieren

Wat had ik hem gemist! Daar kwam ik achter toen ik Maarten de Winter gisteren tijdens de alumni-bijeenkomst van het Veerkracht College weer een presentatie zag geven.

De rust van Maarten, zijn directe interactie met de zaal en niet alleen zenden maar ook ontvangen. Moeilijke dingen makkelijk en duidelijk maken. Dat is wat Maarten doet.

Toegankelijk maken voor iedereen, zodat iedereen kennis op kan doen.

Maarten sprak over het prikkelende gedachtengoed van Nassim Taleb, als schrijver o.a. bekend van 'De Zwarte Zwaan', 'Antifragiel' en 'Skin in the Game'.

'De Zwarte Zwaan' is door NRC Handelsblad uitgeroepen tot een van de 25 wetenschappelijke boeken van na de Tweede Wereldoorlog die je gelezen moet hebben.

Antifragiel

Nassim Taleb's concept van "antifragiel" verwijst naar dingen (systemen) die daadwerkelijk voordeel halen en sterker worden van volatiliteit, toeval en wanorde, in tegenstelling tot dingen die kwetsbaar zijn en kapotgaan onder dergelijke omstandigheden.

Antifragiel is het tegenovergestelde van kwetsbaar. Kwetsbare dingen breken of verslechteren wanneer ze worden blootgesteld aan schokken en stress, terwijl antifragiele dingen verbeteren en sterker worden als gevolg daarvan.

Taleb gebruikt het voorbeeld van de mythische Hydra, die twee nieuwe koppen laat groeien voor elke kop die wordt afgesneden. Dit is een antifragieel systeem, omdat het profiteert van wanorde en chaos.

(Voor de alumni heel herkenbaar: Maarten heeft het tijdens de leergang van het Veerkracht College altijd over de Knoop van Archimedes, dus het veelkoppige monster Hydra kwam niet helemaal onverwacht.)

Hoe verschilt het van veerkracht?

Antifragiliteit is anders dan veerkracht of robuustheid. Veerkrachtige dingen kunnen schokken weerstaan zonder te veranderen, terwijl antifragiele dingen actief voordeel halen uit volatiliteit en onzekerheid.

Veren vooruit in plaats van meeveren. Vooruit veren doen we door zwakke plekken nu al er uit te halen voor de toekomst. Want hoe overleven wij in een wereld die zich niet laat voorspellen? Die steeds sneller en harder lijkt te veranderen, terwijl de veranderingen steeds sneller en dieper lijken te gaan.

Waar komt antifragiliteit voor?

Taleb betoogt dat veel natuurlijke systemen, zoals evolutie, antifragiel zijn - ze profiteren van toeval en stress die de zwakten uitfilteren en het algehele systeem versterken.

Volgens de zoekresultaten zijn enkele voorbeelden van antifragiele systemen in de economie:

  1. De luchtvaartsector kan als antifragiel worden gezien, omdat onderzoek naar vliegtuigongelukken vaak leidt tot aanbevelingen die de sector veiliger maken. Elk incident maakt de kans op eenzelfde soort incident kleiner.
  2. Sommige bacteriën worden gezien als antifragiel, omdat ze snel muteren na de toediening van medicijnen, waardoor ze resistenter worden. Dit maakt het systeem als geheel sterker, hoewel het de mens kwetsbaarder maakt.
  3. Economische systemen in het algemeen kunnen antifragiele kenmerken vertonen, omdat ze beter worden van schokken, stress en onzekerheid, in tegenstelling tot fragiele systemen die onder dergelijke omstandigheden ineenstorten.
  4. Financiële contracten (valuata, aandelen, derivaten bijvoorbeeld) kunnen ook antifragiel zijn, omdat ze voordeel kunnen halen uit volatiliteit en onzekerheid, in plaats van er onder te lijden.
  5. De evolutie wordt gezien als een antifragiel systeem, waarbij de mislukkingen en successen van onderdelen informatie bieden over wat wel en niet werkt, waardoor het systeem als geheel sterker wordt.

Waarom is het belangrijk?

Antifragiliteit is een kwaliteit die Taleb wenselijk vindt dat individuen, organisaties en samenlevingen zouden moeten nastreven, in plaats van alleen te streven naar stabiliteit en voorspelbaarheid.

Het probleem met methodes als agile, scrum of devops is dat ze ons ook beperken tot de processen en nieuwe ontwikkelingen en activiteiten binnen een bedrijf. Ze worden niet toegepast op strategie, cultuur, financiële modellen en bedrijfsmodellen. Bedrijven en mensen denken door veerkracht aan beveiliging en risicobeheer. Dan bedoelen ze dat mensen en organisaties terugveren naar de oude toestand en dusvoor altijd hetzelfde is. Wat nu bestaat maken we veerkrachtig.

We gaan dan voorbij aan de noodzaak om te veranderen als onderdeel van die veerkracht. Veerkracht wordt dan gezien als een soort verzekering tegen tegenslagen. 
Ik heb mij juist daar altijd tegenverzet - het gaat om vooruit veren.

Je wilt niet alleen uit de chaos van de verandering komen, je wilt ook er ook beter uit komen. Van Build Back Better naar Build Forward Better. Voortdurende aanpassing.

Samengevat beschrijft Taleb's concept van antifragiliteit systemen die gedijen op wanorde en onvoorspelbaarheid, in tegenstelling tot kwetsbare systemen die instorten onder dergelijke omstandigheden.

Het omarmen van antifragiliteit is Taleb's voorgestelde aanpak voor het navigeren in een onzekere wereld. Om beter om te kunnen gaan met veranderingen die steeds sneller, langer en dieper op ons af komen.

Dit is zoals ik de presentatie vol kennisoverdracht van en door Maarten de Winter begrepen heb. En je weet.... als je de overgedragen kennis kunt navertellen in je eigen woorden, dan heb je een goede leermeester.


>